Bệnh cảnh lâm sàng của bệnh xơ gan rất đa dạng, phụ thuộc vào căn nguyên gây ra xơ gan, các giai đoạn của xơ gan, giai đoạn tiềm tàng hay giai đoạn phát triển. Diễn biến của bệnh còn phụ thuộc nhiều vào hoàn cảnh sống, các bệnh lý khác phối hợp tạo nên tính chất phức tạp trong chẩn đoán và tiên lượng bệnh.
Về lâm sàng có thể phân biệt thành hai thể:
- Xơ gan tiềm tàng ( giai đoạn còn bù hay là giai đoạn sớm) ở giai đoạn này gan có khả năng bù trừ và sinh sản lớn.
- Xơ gan mất bù (giai đoạn muộn).
- Xơ gan tiềm tàng:
Triệu chứng lâm sàng nghèo nàn, người mắc bệnh vẫn có thể làm việc bình thường, chỉ có một số triệu chứng gợi ý:
- Người mệt mỏi chán ăn, khó tiêu.
- Rối loạn tiêu hóa, hơi chướng bụng, phân lúc lỏng, lúc táo bón nhưng chủ yếu là lỏng.
- Đau nhẹ vùng hạ sườn phải.
- Có các sao mạch ở da mặt cổ, ngực, bàn tay son.
- Có thể có gan to, mật độ chắc, mặt nhẵn.
- Có thể có lách to.
- Chảy máu cam, chảy máu chân răng.
- Ở giai đoạn này cần phải xác định dựa vào xét nghiệm cận lâm sàng: Xét nghiệm chức năng gan bị rối loạn, soi ổ bụng, sinh thiết gan để xét nghiệm mô bệnh học.
Xơ gan giai đoạn mất bù:
Các triệu chứng bệnh lý của gan thường được biểu hiện bằng hai hội chứng chính là Suy chức năng gan và Tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Biểu hiện các triệu chứng như sau:
- Sức khỏe toàn thân bị giảm sút, khả năng làm việc giảm.
- Rối loạn tiêu hóa: Đầy bụng, trướng hơi, ăn uống kém.
- Có thể có vàng da trong đợt tiến triển của bệnh, có thể có sạm da do lắng đọng các sắc tố melanin.
- Xuất huyết tiêu hóa do vỡ búi giãn tĩnh mạch thực quản.
- Có thể có xuất huyết dưới da, chảy máu cam, chảy máu chân răng.
- Có thể có sốt nhẹ do hoại tử tế bào gan, xơ gan ung thư hóa.
- Phù hai chi dưới, phù mềm, ấn lõm.
- Cổ trướng từ ít đến nhiều, làm căng bụng, cổ trướng tái phát nhanh là biểu hiện của chức năng tế bào gan suy kém trong tổng hợp protein.
- Gan thường teo nhỏ, có thể có trường hợp gan to, mật độ chắc, bờ sắc.
- Có lách to từ mấp mé bờ sườn đến vài cm dưới bờ sườn (nếu lách rất to có thể là nguyên nhân gây xơ gan, không phải lách to là hậu quả của xơ gan).
- Tuần hoàn bàng hệ trên vùng rốn và hai bên mạng sườn, đây là tuần hoàn bàng hệ cửa chủ do sự cản trở sự trở về của máu, khi nằm tuần hoàn bàng hệ không rõ, khi dậy các mạch máu nổi rõ hơn.
Nhận xét