Phần lớn bệnh nhân khi đi khám tim mạch chỉ quan tâm đến huyết áp cao. Nhiều người đã rất thờ ơ, thậm chí còn nghi ngờ kết quả chẩn đoán, khi nghe bác sĩ nói bị huyết áp thấp. Trong khi thực tế đã có không ít trường hợp phải nhập viện cấp cứu vì huyết áp hạ đột ngột do người bệnh chủ quan.
Huyết áp chính là áp lực của dòng máu trong hệ thống động mạch. Nhờ sự chuyển động của dòng máu này mà các tế bào cơ thể nhận được oxy và các chất dinh dưỡng để duy trì hoạt động của sự sống. Huyết áp được duy trì nhờ áp lực co bóp của cơ tim còn gọi là cung lượng tim, thể tích máu trong cơ thể và độ co dãn của thành động mạch. Khi một trong các yếu tố trên bị rối loạn, bệnh nhân có thể bị cao huyết áp hay hạ huyết áp.
Huyết áp bao nhiêu là thấp?
Huyết áp trung bình của mỗi người dao động trong khoảng từ 110 – 120mmHg (đối với huyết áp tối đa) và từ 70 – 80 mmHg (đối với huyết áp tối thiểu). Khi huyết áp tối đa dưới 100mmHg và huyết áp tối thiểu dưới 60mmHg, bệnh nhân rơi vào tình trạng hạ huyết áp. Có hai tình trạng hạ huyết áp: hạ huyết áp cấp và hạ huyết áp mạn tính.
Hạ huyết áp cấp hay xảy ra với những bệnh nhân cấp cứu vì chấn thương gây mất máu nhiều, tiêu chảy mất nước, suy tim hay bị bệnh nội khoa khác. Những bệnh nhân này phải được nhập viện cấp cứu và tuỳ theo nguyên nhân gây hạ huyết áp mà thầy thuốc chỉ định điều trị phù hợp: truyền dịch, truyền máu, dùng thuốc vận mạch hay thuốc trợ tim…
Còn với hạ huyết áp mạn tính, xảy ra ở những người có huyết áp thường xuyên thấp hơn 100mmHg (đối với huyết áp tối đa). Bệnh nhân có thể có hoặc không có bất kỳ một sự khó chịu nào. Rất nhiều người chỉ phát hiện tình cờ trong đợt khám sức khoẻ định kỳ hay được đo huyết áp khi đi khám một bệnh nào khác không liên quan đến tim mạch.
Huyết áp thấp có nguy hiểm?
Tất nhiên, nếu bệnh nhân rơi vào tình trạng hạ huyết áp cấp thì rất nguy hiểm và cần được nhập viện ngay để điều trị trong phòng săn sóc đặc biệt. Truyền dịch và máu cũng như các dung dịch thay thế máu là phương pháp điều trị đầu tiên được áp dụng cho hầu hết các bệnh nhân. Còn tình trạng hạ huyết áp mạn tính thì hầu như không có gì là quá nguy hiểm cả. Thậm chí có người còn cho rằng những người bị huyết áp thấp còn sống thọ hơn những người có huyết áp bình thường. Và thực tế trong thực hành bệnh viện hàng ngày, nhiều thầy thuốc cũng có chung một nhận định như vậy.
Những người thực sự bị huyết áp thấp mạn tính thường phàn nàn với mọi người và với thầy thuốc là hay buồn ngủ, mỏi mệt, chóng mặt, hoa mắt hoặc thỉnh thoảng bị ngất xỉu. Đặc biệt là khi thay đổi tư thế đột ngột. Các triệu chứng này xuất hiện do giảm lưu lượng máu ở não, tim, gan và các cơ quan khác trong cơ thể.
Tình trạng hạ huyết áp mạn tính hay xảy ra ở những người làm việc quá sức, bị stress, rối loạn nội tiết, suy dinh dưỡng, tiểu đường hay bị bệnh thần kinh ngoại vi… Do đó, nếu tình trạng hạ huyết áp mạn tính kéo dài và gây nhiều khó chịu, thậm chí phải nhập bệnh viện cấp cứu thì nên đi khám ở những thầy thuốc chuyên khoa tim mạch và nội tiết để tìm ra nguyên nhân và có phương pháp điều trị triệt để.
PGS.TS Nguyễn Hoài Nam
Nhận xét